ÖZ
Amaç
Literatüre bakıldığında, fırsatçı patojen mikrosporidiaların yaygınlığının çalışmalardaki örneklem durumuna ve bölgelere göre farklı oranlarda raporlandığı görülmektedir. Bununla birlikte çalışmaların büyük bir çoğunluğu bağışıklığı yetersiz kişilerde gerçekleştirilmiştir. Bağışıklığı yetersiz kişilerin fırsatçı patojenlerden korunması için toplumda o patojenin yaygınlığının belirlenmesinin çok önemli olduğunu düşünmekteyiz. Bu sebeple, mevcut çalışmada hastalık grubu gözetmeksizin Düzce ve Bolu illerinden gaita numuneleri mikrosporidia açısından araştırılmıştır.
Yöntemler
Bu çalışmada Düzce ve Bolu illerinde yaşayan insanlardan toplam 400 gaita numunesi temin edilmiştir. Örnekler ilk olarak trikrom boyama ile boyanarak mikroskopta 100x büyütmede incelenmiştir. Yine her örnekten DNA izolasyonu yapılmış ve sonrasında türlere özgü primeler kullanılarak polimeraz zincir reaksiyonu ile tür tespiti gerçekleştirilmiştir. Mikrosporidia varlığının yaş, cinsiyet ve ishal durumu ile ilişkisi istatistiksel olarak araştırılmıştır.
Bulgular
Mikroskobik incelemeler sonucunda 400 örneğin 25’inde (6,25) mikrosporidia sporları saptanmıştır. İllerin kendi içerisinde değerlendirilmesi sonucunda Düzce örneklerinin %6,6’sında (14/212) Bolu örneklerinin %5,8’inde (11/188) mikrosporidia sporları görülmüştür. Moleküler analizin sonucunda 400 örnekten 49 tanesinde (12,25) mikrosporidia saptanmıştır. Pozitiflik oranlarının Düzce için %11,3 (24/212) ve Bolu için %13,3 (25/188) olduğu görülmüştür. Tespit edilen sporların Enterocytozoon bieneusi türüne ait olduğu saptanmıştır. Yapılan istatistiksel analiz sonucunda patojenin varlığı ile ishal şikayeti, cinsiyet ve yaşın arasında anlamlı bir ilişki olmadığı görülmüştür.
Sonuç
Çalışmamızdaki mikrosporidia varlığının bağışıklığı yeterli kişilerde raporlanan oranlarla benzer düzeyde olduğu görülmektedir. Bu durum, mikrosporidia türlerine maruz kalmanın yaygın olduğunu ve sağlıklı bireylerde herhangi klinik belirti göstermeden enfeksiyonun toplumda sürekli devam ettiğini göstermiştir. Literatürde mikrosporidia varlığı ile gastrointestinal şikayetlerin ilişkili olduğunu bildiren çalışmalar varken tam tersi durumun da varlığı raporlanmıştır. Özellikle bağışıklık sistemi açısından kronik bir rahatsızlığı olmayan kişilerde mikrosporidia türleri kendini sınırlayan ve klinik belirti göstermeyen enfeksiyonlar oluşturması sebebiyle bazı çalışmalarda şikayetlerle mikrosporidia ilişkisinin olmadığının raporlanması normal bir durumdur.
Anahtar Kelimeler:
Mikrosporidia, Enterocytozoon bieneusi, prevalans, ishal, moleküler
Kaynaklar
1Nourrisson C, Lavergne RA, Moniot M, Morio F, Poirier P. Enterocytozoon bieneusi , a human pathogen. Emerg Microbes Infect. 2024; 13: 2406276.
2Han B, Pan G, Weiss LM. Microsporidiosis in humans. Clin Microbiol Rev. 2021; 34: e0001020.
3Brown M, Longano A, Dendle C, Polkinghorne KR, Kanellis J. Confirmed microsporidial graft infection in a HIV-negative renal transplant recipient: a case report and review of the literature. Transpl Infect Dis. 2018; 20: e12888.
4Çetinkaya Ü, Hamamcı B, Kaynar L, Kuk S, Şahin İ, Yazar S. Kemik iliği transplant hastalarında Encephalitozoon intestinalis ve Enterocytozoon bieneusi varlığının IFA-MAbs yöntemiyle araştırılması [Investigation of the presence of Encephalitozoon intestinalis and Enterocytozoon bieneusi in bone marrow transplant patients by IFA-MAbs method]. Mikrobiyol Bul. 2015; 49: 432-8. Turkish.
5Hamamcı B, Çetinkaya Ü, Berk V, Kaynar L, Kuk S, Yazar S. Kemoterapi alan kanserli hastalarda Encephalitozoon intestinalis ve Enterocytozoon bieneusi prevalansı [Prevalence of Encephalitozoon intestinalis and Enterocytozoon bieneusi in cancer patients under chemotherapy]. Mikrobiyol Bul. 2015; 49: 105-13. Turkish.
6Chozas M, Dashti A, Prieto-Pérez L, Pérez-Tanoira R, Cobo E, Bailo B, et al. Enterocytozoon bieneusi and Encephalitozoon intestinalis (microsporidia) in HIV-positive patients in central Spain. Med Mycol. 2023; 61: myad039.
7Ghosh K, Weiss LM. Molecular diagnostic tests for microsporidia. Interdiscip Perspect Infect Dis. 2009; 2009: 926521.
8Karaman U, Atambay M, Daldal N, Colak C. Kanser tanisi almiş hastalarda microsporidium görülme sikliği [The prevalence of microsporidium among patients given a diagnosis of cancer]. Turkiye Parazitol Derg. 2008; 32: 109-12. Turkish.
9Çetinkaya Ü, Yazar S, Kuk S, Sivcan E, Kaynar L, Arslan D, et al. The high prevalence of Encephalitozoon intestinalis in patients receiving chemotherapy and children with growth retardation and the validity of real-time PCR in its diagnosis. Turk J Med Sci. 2016; 46: 1050-8.
10Aydemir S, Halidi AG, Ekici A, Cengiz ZT. Investigation of the presence of Enterocytozoon bieneusi and Encephalitozoon intestinalis in immunosuppressed patients with diarrhea by IFA and real time PCR methods. Indian J Med Microbiol. 2023; 44: 100362.
11Karaman U, Sener S, Calık S, Saşmaz S. Akut ve kronik ürtikerli hastalarda microsporidia pozitiflik oranı [Investigation of microsporidia in patients with acute and chronic urticaria]. Mikrobiyol Bul. 2011; 45: 168-73. Turkish.
12Çetinkaya Ü, Caner A. Prevalence of microsporidiosis in different hosts in Turkey: a meta-analysis. Turkiye Parazitol Derg. 2020; 44: 232-8.
13Greigert V, Pfaff AW, Abou-Bacar A, Candolfi E, Brunet J. Intestinal microsporidiosis in Strasbourg from 2014 to 2016: emergence of an Enterocytozoon bieneusi genotype of Asian origin. Emerg Microbes Infect. 2018; 7: 97.
14Kicia M, Szydłowicz M, Cebulski K, Jakuszko K, Piesiak P, Kowal A, et al. Symptomatic respiratory Encephalitozoon cuniculi infection in renal transplant recipients. Int J Infect Dis. 2019; 79: 21-5.
15Mori H, Mahittikorn A, Watthanakulpanich D, Komalamisra C, Sukthana Y. Zoonotic potential of Enterocytozoon bieneusi among children in rural communities in Thailand. Parasite. 2013; 20: 14.
16Karimi K, Mirjalali H, Niyyati M, Haghighi A, Pourhoseingholi MA, Sharifdini M, et al. Molecular epidemiology of Enterocytozoon bieneusi and Encephalitozoon sp., among immunocompromised and immunocompetent subjects in Iran. Microb Pathog. 2020; 141: 103988.
17Kwon JY, Seo JY, Kim TY, Lee HI, Ju JW. First identification and genotyping of Enterocytozoon bieneusi and prevalence of Encephalitozoon intestinalis in patients with acute diarrhea in the Republic of Korea. Pathogens. 2021; 10: 1424.
18Ghoyounchi R, Mahami-Oskouei M, Rezamand A, Spotin A, Aminisani N, Nami S, et al. Molecular phylodiagnosis of Enterocytozoon bieneusi and Encephalitozoon intestinalis in children with cancer: microsporidia in malignancies as an emerging opportunistic infection. Acta Parasitol. 2019; 64: 103-11.
19Qiu L, Xia W, Li W, Ping J, Ding S, Liu H. The prevalence of microsporidia in China : a systematic review and meta-analysis. Sci Rep. 2019; 9: 3174. Erratum in: Sci Rep. 2019; 9: 18482.
20Wang Y, Li XM, Yang X, Wang XY, Wei YJ, Cai Y, et al. Global prevalence and risk factors of Enterocytozoon bieneusi infection in humans: a systematic review and meta-analysis. Parasite. 2024; 31: 9.
21Ayinmode AB, Ojuromi OT, Xiao L. Molecular identification of Enterocytozoon bieneusi isolates from Nigerian children. J Parasitol Res. 2011; 2011: 129542.
22Ojuromi OT, Duan L, Izquierdo F, Fenoy SM, Oyibo WA, Del Aguila C, et al. Genotypes of Cryptosporidium spp. and Enterocytozoon bieneusi in human immunodeficiency virus-infected patients in Lagos, Nigeria. J Eukaryot Microbiol. 2016; 63: 414-8.
23Muadica AS, Messa AE Jr, Dashti A, Balasegaram S, Santin M, Manjate F, et al. First identification of genotypes of Enterocytozoon bieneusi (microsporidia) among symptomatic and asymptomatic children in Mozambique. PLoS Negl Trop Dis. 2020; 14: e0008419.
24Kaushik S, Saha R, Das S, Ramachandran VG, Goel A. Pragmatic combination of available diagnostic tools for optimal detection of intestinal microsporidia. Adv Exp Med Biol. 2018; 1057: 85-94.
25Shen Y, Gong B, Liu X, Wu Y, Yang F, Xu J, et al. First identification and genotyping of Enterocytozoon bieneusi in humans in Myanmar. BMC Microbiol. 2020; 20: 10.
26Anuar TS, Bakar NH, Al-Mekhlafi HM, Moktar N, Osman E. Prevalence and risk factors for asymptomatic intestinal microsporidiosis among aboriginal school children in Pahang, Malaysia. Southeast Asian J Trop Med Public Health. 2016; 47: 441-9.
27Zang M, Li J, Tang C, Ding S, Huang W, Qin Q, et al. Prevalence and phylogenetic analysis of microsporidium Enterocytozoon bieneusi in diarrheal patients. Pathogens. 2021; 10: 128.
28Green LC, LeBlanc PJ, Didier ES. Discrimination between viable and dead Encephalitozoon cuniculi (microsporidian) spores by dual staining with sytox green and calcofluor white M2R. J Clin Microbiol. 2000; 38: 3811-4.
