Öz
Amaç
Bu çalışma, 2012-2023 yılları arasında hastane kayıtları kullanılarak insan kistik ekinokokkoz (KE) olgularının demografik, epidemiyolojik ve patolojik özelliklerini belirlemeyi amaçlamıştır.
Yöntemler
Bu retrospektif çalışma Haziran-Aralık ayları arasında yürütülmüş olup, Pakistan’da insan KE insidansını araştırmayı hedeflemiştir. Cerrahi olarak doğrulanmış toplam 74 hastaya ait veriler hastane kayıtlarından elde edilmiştir. Tüm epidemiyolojik, radyolojik, histopatolojik ve tedaviye ilişkin özellikler kayıt altına alınmıştır.
Bulgular
Sonuçlara göre en fazla KE olgusu 2019 yılında kaydedilmiştir (15/74, %20,2), bunu 2018 yılı izlemiştir (11/74, %14,8). Yaş gruplarına göre en fazla olgu 11-20 yaş grubunda görülmüş (19/74, %25,7), bunu sırasıyla 31-40 yaş (18/74, %24,3), 41-50 ve 51-60 yaş grupları (her biri 9/74, %12,1) takip etmiştir. Cinsiyete göre değerlendirildiğinde, KE olgularının kadınlarda (46/74, %62,2) erkeklere (28/74, %37,83) kıyasla daha yüksek olduğu saptanmıştır. En sık etkilenen organlar karaciğer (24/74, %32,4) ve akciğerler (14/74, %18,9) olmuş, bunu kemik, mesane ve karın boşluğu (3/74, %4,1), böbrek, göğüs (2/74, %2,7), ve diğerleri. takip etmiştir. Ekinokok kistleri, bilgisayarlı tomografi, manyetik rezonans veya ultrason gibi görüntüleme yöntemleri ile tespit edildikten sonra cerrahi müdahale uygulanmıştır. Tüm hastalara cerrahiyi takiben antihelmintik olarak albendazol verilmiştir.
Sonuç
Bu araştırma, KE’nin Pakistan’da sürekli endemik olduğunu ortaya koymaktadır. Halk sağlığı uzmanları ve veteriner hekimlerin KE’yi kontrol altına alma konusundaki bilgi eksikliği ve yetersiz çalışmaları, ülkede hastalığın kontrolünü zorlaştırmaktadır. Bu hastalıkla mücadele için daha fazla araştırma ve etkili kontrol programlarına ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: Kistik ekinokokkoz, hidatik kist, retrospektif, cerrahi, Pakistan
Kaynakça
Deplazes P, Rinaldi L, Alvarez Rojas CA, Torgerson PR, Harandi MF, Romig T, et al. Global distribution of alveolar and cystic echinococcosis. Adv Parasitol. 2017; 95: 315-493.
Budke CM, Deplazes P, Torgerson PR. Global socioeconomic impact of cystic echinococcosis. Emerg Infect Dis. 2006; 12: 296-303.
Craig PS, Budke CM, Schantz PM, Tiaoying L, Qiu J, Yang Y. Human echinococcosis: a neglected disease. Trop Med Health. 2007; 35: 283-92.
Manciulli T, Mariconti M, Vola A, Lissandrin R, Brunetti E. Cystic echinococcosis in the Mediterranean. Curr Trop Med Rep. 2017; 4: 235-44.
Thompson RC. Biology and systematics of Echinococcus. Adv Parasitol. 2017; 95: 65-109.
Zheng H, Zhang W, Zhang L, Zhang Z, Li J, Lu G, et al. The genome of the hydatid tapeworm Echinococcus granulosus. Nat Genet. 2013; 45: 1168-75.
McManus D, Smyth J. Hydatidosis: changing concepts in epidemiology and speciation. Parasitol Today. 1986; 2: 163-8.
Zhang W, Zhang Z, Wu W, Shi B, Li J, Zhou X, et al. Epidemiology and control of echinococcosis in central Asia, with particular reference to the People’s Republic of China. Acta Trop. 2015; 141: 235-43.
Craig P. Echinococcus multilocularis. Curr Opin Infect Dis. 2003; 16: 437-44.
Eckert J, Deplazes P. Biological, epidemiological, and clinical aspects of echinococcosis, a zoonosis of increasing concern. Clin Microbial Rev. 2004; 17: 107-35.
Khan H, Ahmed H, Afzal MS, Awan UA, Khurram M, Simsek S, et al. Detection of anti- Echinococcus granulosus antibodies in humans: an update from Pakistan. Pathogogens. 2021; 11: 29.
Iqbal N, Hussain M, Idress R, Irfan M. Disseminated hydatid cyst of liver and lung. BMJ Case Rep. 2017; bcr2017222808.
Siles-Lucas M, Casulli A, Conraths FJ, Müller N. Laboratory diagnosis of Echinococcus spp. in human patients and infected animals. Adv Parasitol. 2017; 96: 159-257.
Zhang RJ, Li JZ, Pang HS, Luo ZH, Zhang T, Mo XJ, et al. Advances in the study of molecular identification technology of Echinococcus species. Trop Biomed. 2022; 39: 434-43.
Wen H, Vuitton L, Tuxun T, Li J, Vuitton DA, Zhang W. Echinococcosis: advances in the 21st century. Clin Microbiol Rev. 2019; 32: e00075-18.
Brunetti E, Kern P, Vuitton DA. Writing panel for the W-I. Expert consensus for the diagnosis and treatment of cystic and alveolar echinococcosis in humans. Acta Trop. 2010; 114: 1-16.
WHO. IWGE. International classification of ultrasound images in cystic echinococcosis for application in clinical and field epidemiological settings. Acta Trop. 2003; 85: 253-61.
Piccoli L, Tamarozzi F, Cattaneo F, Mariconti M, Filice C, Bruno A. Long-term sonographic and serological follow-up of inactive echinococcal cysts of the liver: hints for a “watch-and-wait” approach. PLoS Negl Trop Dis. 2014; 8: e3057.
Tamarozzi F, Nicoletti GJ, Neumayr A, Brunetti E. Acceptance of standardized ultrasound classification, use of albendazole, and long-term follow-up in clinical management of cystic echinococcosis: a systematic review. Curr Opin Infect Dis. 2014; 27: 425-31.
Khan A, Ahmed H, Khan H, Saleem S, Simsek S, Brunetti E, et al. Cystic echinococcosis in Pakistan: a review of reported cases, diagnosis, and Management. Acta Trop. 2020; 212: 105709.
Khan H, Celik F, Simsek S, Harandi MF, Ahmed H. Genetic diversity and haplotypes of Echinococcus granulosus isolated from cattle and buffaloes and first report of E. ortleppi (G5) in buffaloes in Pakistan based on mitochondrial cytochrome c oxidase subunit-1 gene (mt-CO1) markers. Exp Parasitol. 2023; 255: 108648.
Capital Developmental Authority (CDA-2024). Islamabad-The Beautiful. https://www.cda.gov.pk/public/aboutIslamabad (Last Assessed: July 31, 2025.
Basharat N, Khan J, Ullah I, Shah AA, Ali I. Genetic characterization of human echinococcosis in Southern Punjab, Pakistan. Front Cell Infect Microbiol. 2023; 13: 1141192.
Khan A, Ahmed H, Simsek S, Gondal MA, Afzal MS, Irum S, et al. Poverty-associated emerging infection of cystic echinococcosis in population of Northern Pakistan: a hospital-based study. Trop Biomed. 2019; 36: 324-34.
Khan H, Casulli A, Harandi MF, Afzal MS, Saqib MAN, Ahmed HA. Retrospective cohort study on human cystic echinococcosis in Khyber Pakhtunkhwa Province (Pakistan) based on 16 years of hospital discharge records. Pathogens. 2022; 11: 194.
Hajipirloo HM, Bozorgomid, A, Alinia T, Tappeh KH, Mahmodlou R. Human cystic echinococcosis in West Azerbaijan, Northwest Iran: a retrospective hospital-based survey from 2000 to 2009. Iran J Parasitol. 2013; 8: 323-6.
Abdulhameed MFA, Habib I, Al-Azizz SA, Robertson I. A retrospective study of human cystic echinococcosis in Basrah province, Iraq. Acta Trop. 2017; 178: 130-3.
Muqaddas H, Arshad M, Ahmed H, Mehmood N, Khan A, Simsek S. Retrospective study of cystic echinococcosis (CE) based on hospital record from five major metropolitan cities of Pakistan. Acta Parasitol. 2019; 64: 866-72.
Al-Jawabreh A, Ereqat S, Dumaidi K, Nasereddin A, Al-Jawabreh H, Azmi K, Abdeen Z. The clinical burden of human cystic echinococcosis in Palestine, 2010-2015. PLoS Neg Trop Dis. 2017; 11: e0005717.
