Öz
Amaç
Fascioliasis, Fasciola hepatica veya Fasciola gigantica’nın neden olduğu trematod enfeksiyonudur. Fasiyoliyazis tanısında sıklıkla gecikme olur. Bu çalışmada bölgesel olarak epidemiyolojinin belirlenmesi ile, alınacak halk sağlığı önlemlerine yön vererek hastalık insidansının azaltılmasına katkı sağlanması, klinik, laboratuvar ve görüntüleme bulgularının irdelenmesiyle ise hekimler arasında farkındalığın artırılması hedeflenmektedir.
Yöntemler
Çalışmaya 2011-2022 tarihleri arasında Fırat Üniversitesi Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Gastroenteroloji Kliniği’nde fascioliyazis tanısı ile takip edilen hastalar dahil edildi. Demografik bilgileri, klinik bulguları, tam kan sayımı, biyokimyasal parametreler, radyolojik görüntüleme raporları, tedavi ve prognozları incelendi. Hasta bilgilerine hastane otomasyon sistemi, dosya ve epikrizlerden ulaşıldı.
Bulgular
Takip edilen 19 hastanın 15’i (%78,9) kadındı. Yaş ortalaması 62,36±12,30 olarak bulundu. Hastaların 15’i (%78,9) kırsal bölgede yaşamaktaydı. Yedi (%36,8) hasta hayvancılıkla uğraşmaktaydı. On iki (%63,2) hastanın su teresi yeme öyküsü vardı. En sık saptanan semptom ve bulgu iştahsızlık, sağ üst kadranda ağrı, bulantı-kusma ve gece terlemesiydi. Hastaların hepsine triklobendazol başlandı. Yan etki görülmedi. Hastalarımızın tedavi başlangıcı ve 1 ayda bakılan eozinofili, alanin transaminaz, gama-glutamil transferaz, alkalen fosfataz, toplam bilirubin ve direkt bilirubin değerlerinde istatistiksel anlamlı fark saptandı (p<0,05). Bir hasta araya giren kardiyak sorunları sebebiyle kaybedildi.
Sonuç
Fascioliasis bölgemizde de görülmektedir ve epidemiyolojik olarak önemli oranda su teresi tüketme öyküsü dikkat çekmektedir. Periferik eozinofilinin eşlik ettiği karın ağrısı ile başvuran hastalarda Fasciola hepatica düşünülmelidir. Hekimlerde farkındalığın artması tanı ve tedavideki gecikmeleri önlemeye katkı sağlayacaktır.
Anahtar Kelimeler: Fascioliasis, Fasciola hepatica, eozinofili, su teresi
Kaynakça
Mas-Coma S. Epidemiology of fascioliasis in human endemic areas. J Helminthol. 2005; 79: 207.
Chan CW, Lam SK. Diseases caused by liver flukes and cholangiocarcinoma. Baillieres Clin Gastroenterol. 1987; 1: 297-318.
Bjorland J, Bryan RT, Strauss W, Hillyer GV, McAuley JB. An outbreak of acute fascioliasis among Aymara Indians in the Bolivian Altiplano. Clin Infect Dis. 1995; 21: 1228-33. Erratum in: Clin Infect Dis. 1996; 23: 423.
Adachi S, Kotani K, Shimizu T, Tanaka K, Shimizu T, Okada K. Asymptomatic fascioliasis. Intern Med. 2005; 44: 1013-5.
Kaya M, Beştaş R, Cetin S. Clinical presentation and management ofFasciola hepatica infection: single-center experience. World J Gastroenterol. 2011; 17: 4899-904.
Mahanty S, Maclean JD, Cross JH. Liver, lung, and intestinal fluke infections. In: Tropical infectious diseases: principles, pathogens and practice. 3rd ed. Guerrant RL, Walker DH, Weller PF (eds). Saunders Elsevier, Philadelphia 2011. p.854.
Pan M, Bai SY, Ji TK, Fan YM, Liu DD, Yang Y, et al. Epidemiology ofFasciola spp. in the intermediate host in China: a potential risk for fasciolosis transmission. Acta Trop 2022; 230: 106394.
Kaplan M, Kuk S, Kalkan A, Demirdağ K, Ozdarendeli A. Elaziğ yöresindeFasciola hepatica seroprevalansinin araştirilmasi [Fasciola hepatica seroprevalence in the Elaziğ region]. Mikrobiyol Bul. 2002; 36: 337-42. Turkish.
Şahin İ, Yazar S, Yaman O. Kayseri-Karpuzsekisi havzasında yaşayan insanlardaFasciola hepatica prevalansı. JHS. 2008;17: 97–103.
Chen JX, Chen MX, Ai L, Xu XN, Jiao JM, Zhu TJ, et al. An outbreak of humanFascioliasis gigantica in Southwest China. PLoS One. 2013; 8: e71520.
Arjona R, Riancho JA, Aguado JM, Salesa R, González-Macías J. Fascioliasis in developed countries: a review of classic and aberrant forms of the disease. Medicine (Baltimore) 1995; 74: 13-23.
Tunç N.Fasciola hepatica infection: demographic, radiological, laboratory findings and their role in acute and chronic differentiation. FLORA. 2019; 24: 369-76.
Alba A, Vazquez AA, Hurtrez-Boussès S. Towards the comprehension of fasciolosis (re-)emergence: an integrative overview. Parasitology. 2021; 148: 385-407.
Harinasuta T, Pungpak S, Keystone JS. Trematode infections. Opisthorchiasis, clonorchiasis, fascioliasis, and paragonimiasis. Infect Dis Clin North Am. 1993; 7: 699-716.
Krsak M, Patel NU, Poeschla EM. Case report: hepatic fascioliasis in a young Afghani woman with severe wheezing, high-grade peripheral eosinophilia, and liver lesions: a brief literature review. Am J Trop Med Hyg. 2019; 100: 588-90.
Micic D, Oto A, Charlton MR, Benoit JL, Siegler M. Hiding in the water. N Engl J Med. 2020; 382: 1844-9.
Cevikol C, Karaali K, Senol U, Kabaalioğlu A, Apaydin A, Saba R, et al. Human fascioliasis: MR imaging findings of hepatic lesions. Eur Radiol. 2003; 13: 141-8.
Sezgin O, Altintaş E, Dişibeyaz S, Saritaş U, Sahin B. Hepatobiliary fascioliasis: clinical and radiologic features and endoscopic management. J Clin Gastroenterol. 2004; 38: 285-91.
Keiser J, Utzinger J. Chemotherapy for major food-borne trematodes: a review. Expert Opin Pharmacother. 2004; 5: 1711-26.
Drugs for parasitic infections, 3rd ed. The medical letter. New Rochelle: NY; 2013.
Marcos LA, Tagle M, Terashima A, Bussalleu A, Ramirez C, Carrasco C, et al. Natural history, clinicoradiologic correlates, and response to triclabendazole in acute massive fascioliasis. Am J Trop Med Hyg .2008; 78: 222-7.
Marcos L, Maco V, Terashima A. Triclabendazole for the treatment of human fascioliasis and the threat of treatment failures. Expert Rev Anti Infect Ther. 2021; 19: 817-23.
Morales ML, Tanabe MB, White AC Jr, Lopez M, Bascope R, Cabada MM. Triclabendazole treatment failure for fasciola hepatica infection among preschool and school-age children, Cusco, Peru. Emerg Infect Dis. 2021; 27: 1850-7.
Branco EA, Ruas R, Nuak J, Sarmento A. Treatment failure after multiple courses of triclabendazole in a Portuguese patient with fascioliasis. BMJ Case Rep. 2020; 13: e232299.
Terashima A, Canales M, Maco V, Marcos LA. Observational study on the effectiveness and safety of multiple regimens of triclabendazole in human fascioliasis after failure to standard-of-care regimens. J Glob Antimicrob Resist. 2021; 25: 264-7.
Richter J, Freise S, Mull R, Millán JC. Fascioliasis: sonographic abnormalities of the biliary tract and evolution after treatment with triclabendazole. Trop Med Int Health. 1999; 4: 774-81.
