Öz
Amaç
Türkiye, dünyada ekinokokkozis üzerine en fazla makale yayımlanan ülke olup, Türkiye’deki tıpta uzmanlık, doktora ve yüksek lisans öğrencilerinin bu konuda tez çalışmaları yapması beklenmektedir. Bu tezler, gelecekteki çalışmalar için önemli bilgiler sunabilir. Bu nedenle, bu çalışmanın amacı, Türkiye’de ekinokokkozis ile ilgili olarak yürütülen tıpta uzmanlık, doktora ve yüksek lisans tezlerini değerlendirmektir.
Yöntemler
İlgili tezlere, Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi web sayfasındaki “detaylı arama” bölümünden “Ekinokok”, “Echinococcus” veya “Hidatik” anahtar kelimeleri kullanılarak herhangi bir yıl aralığı seçilmeksizin tek tek erişilmiştir.
Bulgular
Çalışmaya toplamda 202 tez (113 tıpta uzmanlık tezi, 42 doktora tezi ve 47 yüksek lisans tezi) dahil edilmiştir. İller bazında incelendiğinde, en fazla tezin Ankara’da (n=36) yapıldığı belirlenmiştir. Üniversite düzeyinde ise İstanbul Üniversitesi en çok tez yapılan kurum olarak öne çıkmıştır. Tıpta uzmanlık tezleri en çok genel cerrahi ve radyoloji alanlarında yapılırken, doktora ve yüksek lisans tezleri genellikle parazitoloji ve veterinerlik alanlarında gerçekleştirilmiştir. Dahili ve cerrahi bilimlerde yapılan tezlerin çoğu retrospektif tasarıma sahipken, temel bilimlerde yapılan tezler genellikle tanı odaklıdır. Tıbbi tezler ile yıllar arasında orta düzeyde pozitif bir korelasyon (r=0,341, p=0,027), doktora tezleri ile güçlü bir pozitif korelasyon (r=0,505, p=0,001), yüksek lisans tezleri ile (r=0,619, p=0,000) ve tüm tezler bir arada değerlendirildiğinde (r=0,761, p=0,000) güçlü bir pozitif korelasyon bulunmuştur.
Sonuç
Her yıl ekinokokkozis ile ilgili en az bir tez çalışması yapıldığı ve son yıllarda doktora ve yüksek lisans tezlerinin sayısında artış olduğu gözlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Akademik tez, bibliyometrik analiz, ekinokokkozis
Kaynakça
Ma X, Zhang L, Wang J, Luo Y. Knowledge domain and emerging trends on echinococcosis research: a scientometric analysis. Int J Environ Res Public Health. 2019; 16: 842.
Fakhar M, Keighobadi M, Hezarjaribi HZ, Montazeri M, Banimostafavi ES, Sayyadi S, et al. Two decades of echinococcosis/hydatidosis research: bibliometric analysis based on the web of science core collection databases (2000-2019). Food Waterborne Parasitol. 2021; 25: e00137.
T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. Erişim adresi: https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/zoonotik-ve-vektorel-hastaliklar-db/Dokumanlar/Kitaplar-Makaleler/Kistik_Ekinokokkoz_Mevcut_Durum_Raporu.pdf (Erişim tarihi: 06.04.2025).
Parlak E. Echinococcosis. Mediterr J Infect Microb Antimicrob. 2021; 10: 47.
Craig PS, McManus DP, Lightowlers MW, Chabalgoity JA, Garcia HH, Gavidia CM, et al. Prevention and control of cystic echinococcosis. Lancet Infect Dis. 2007; 7: 385-94.
Mahmoudi S, Mamishi S, Banar M, Pourakbari B, Keshavarz H. Epidemiology of echinococcosis in Iran: a systematic review and meta-analysis. BMC Infect Dis. 2019; 19: 929.
Li T, Su W, Wang Z, Wang X, Ma X, Cao Y, et al. Characterization of research trends and prospects on hepatic echinococcosis over the past forty years: a bibliometric analysis. Int J Surg. 2024; 110: 3654-65.
Agarwal A, Durairajanayagam D, Tatagari S, Esteves SC, Harlev A, Henkel R, et al. Bibliometrics: tracking research impact by selecting the appropriate metrics. Asian J Androl. 2016; 18: 296-309.
Zheng Q, Xu J, Gao Y, Liu M, Cheng L, Xiong L, et al. Past, present and future of living systematic review: a bibliometrics analysis. BMJ Glob Health. 2022; 7: e009378.
Başkanlığı YK. Ulusal Tez Merkezi. Erişim adresi: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/. (Erişim tarihi: 01.06.2024).
