Öz
Amaç
Leishmania spp. protozoonlarının neden olduğu leishmaniasis, visseral leishmaniasis (VL) ve kutanöz leishmaniasis formlarıyla ciddi morbidite ve mortaliteye yol açarak küresel bir sağlık sorunu oluşturmaktadır. Makrofajlar, Leishmania spp.’nin hayatta kalmasını sağlamak için bağışıklık yanıtlarını modüle ettiği birincil konak hücrelerdir. Çalışmamızda, konak-patojen etkileşimlerini aydınlatmak amacıyla L. infantum ve L. tropica ile enfekte edilmiş THP-1 kaynaklı makrofajlardaki gen ekspresyon değişiklikleri incelenmiştir.
Yöntemler
Makrofajlar, durağan faz promastigotları ile enfekte edilmiş ve enfeksiyon 10 oranları Giemsa boyaması ile doğrulanmıştır. RNA izolasyonu sonrasında, bağışıklıkla ilişkili genlerin (STAT1, STAT2, CCL4, IL23A, IL1R1, IL1RN) ekspresyonunu analiz etmek için gerçek zamanlı-kantitatif polimeraz zincir reaksiyonu gerçekleştirilmiştir.
Bulgular
Sonuçlar, her iki enfeksiyonda da JAK-STAT yolunun önemli düzenleyicileri olan STAT1 ve STAT2’de belirgin bir artış olduğunu göstermiştir; bu bulgu, önceki in vivo ve in vitro çalışmalarla 15 uyumludur. Makrofaj birikmesiyle bağlantılı bir kemokin olanCCL4’ün de VL ve köpek leishmaniasisindeki bulgularla örtüşecek şekilde arttığı gözlemlenmiştir. Th17 yanıtlarıyla ilişkili IL23A’nın ekspresyonundaki artış, Leishmania’nın immün modülasyondaki rolünü desteklemektedir. Özellikle, anti-enflamatuvar bir mediatör olan IL1RN’deki yukarı regülasyon, aşırı enflamasyonu önlemeye yönelik bir denge mekanizmasına işaret etmektedir.
Sonuç
Bu bulgular, Leishmania enfeksiyonu sırasında pro- ve anti-enflamatuvar yanıtlar arasındaki karmaşık etkileşimi vurgulamakta ve tanısal/terapötik stratejiler için potansiyel hedefleri ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler: Leishmania, makrofaj, sitokin, JAK-STAT yolağı
Kaynakça
Steverding D. The history of leishmaniasis. Parasit Vectors. 2017; 10: 82.
Inceboz T. Epidemiology and ecology of leishmaniasis. Current Topics in Neglected Tropical Diseases. IntechOpen. 2019.
Burza S, Croft SL, Boelaert M. Leishmaniasis - authors’ reply. Lancet. 2019; 393: 872-3.
Alvar J, Vélez ID, Bern C, Herrero M, Desjeux P, Cano J, et al. Leishmaniasis worldwide and global estimates of its incidence. PLoS One. 2012; 7: e35671.
Sundar S, Singh OP. Molecular diagnosis of visceral leishmaniasis. Mol Diagn Ther. 2018; 22: 443-57.
Torres-Guerrero E, Quintanilla-Cedillo MR, Ruiz-Esmenjaud J, Arenas R. Leishmaniasis: a review. F1000Res. 2017; 6: 750.
Strazzulla A, Cocuzza S, Pinzone MR, Postorino MC, Cosentino S, Serra A, et al. Mucosal leishmaniasis: an underestimated presentation of a neglected disease. Biomed Res Int. 2013; 2013: 805108.
Kobets T, Grekov I, Lipoldova M. Leishmaniasis: prevention, parasite detection and treatment. Curr Med Chem. 2012; 19: 1443-74.
Srividya G, Kulshrestha A, Singh R, Salotra P. Diagnosis of visceral leishmaniasis: developments over the last decade. Parasitol Res. 2012; 110: 1065-78.
Ferreira C, Estaquier J, Silvestre R. Immune-metabolic interactions between Leishmania and macrophage host. Curr Opin Microbiol. 2021; 63: 231-7.
Fernandes JCR, Gonçalves ANA, Floeter-Winter LM, Nakaya HI, Muxel SM. Comparative transcriptomic analysis of long noncoding RNAs in Leishmania -infected human macrophages. Front Genet. 2023; 13: 1051568.
Alizadeh H, Muftuoğlu C, Omondi ZN, Mert U, Asadi M, Ozbilgin A, et al. Circular RNAs as a new perspective in the diagnosis and mechanism of Leishmania infections. Acta Trop. 2025; 261: 107509.
Sarapultsev A, Gusev E, Komelkova M, Utepova I, Luo S, Hu D. JAK-STAT signaling in inflammation and stress-related diseases: implications for therapeutic interventions. Mol Biomed. 2023; 4: 40.
Hadifar S, Masoudzadeh N, Heydari H, Mashayekhi Goyonlo V, Kerachian M, Daneshpazhooh M, et al. Intralesional gene expression profile of JAK-STAT signaling pathway and associated cytokines in Leishmania tropica -infected patients. Front Immunol. 2024; 15: 1436029.
Diotallevi A, Bruno F, Castelli G, Persico G, Buffi G, Ceccarelli M, et al. Transcriptional signatures in human macrophage-like cells infected by Leishmania infantum, Leishmania major and Leishmania tropica. PLoS Negl Trop Dis. 2024; 18: e0012085.
Kumari S, Shivam P, Kumar S, Jamal F, Singh MK, Bimal S, et al. Leishmania donovani mediated higher expression of CCL4 induces differential accumulation of CD4 + CD56 + NKT and CD8 + CD56 + NKT cells at infection site. Cytokine. 2018; 110: 306-15.
Menezes-Souza D, Guerra-Sá R, Carneiro CM, Vitoriano-Souza J, Giunchetti RC, Teixeira-Carvalho A, et al. Higher expression of CCL2, CCL4, CCL5, CCL21, and CXCL8 chemokines in the skin associated with parasite density in canine visceral leishmaniasis. PLoS Negl Trop Dis. 2012; 6: e1566.
Lyakh L, Trinchieri G, Provezza L, Carra G, Gerosa F. Regulation of interleukin-12/interleukin-23 production and the T-helper 17 response in humans. Immunol Rev. 2008; 226: 112-31.
Ma X, Trinchieri G. Regulation of interleukin-12 production in antigen-presenting cells. Adv Immunol. 2001; 79: 55-92.
Khazaei N, Moghaddas E, Rezaee SA, Shamsian SA. IL-8 and IL-23 levels in peripheral blood mononuclear cells of patients with cutaneous Leishmaniasis caused by Leishmania major : a case-control study. Iran Red Crescent Med J. 2019; 21: e85441.
Katara GK, Ansari NA, Singh A, Ramesh V, Salotra P. Evidence for involvement of Th17 type responses in post kala azar dermal leishmaniasis (PKDL). PLoS Negl Trop Dis. 2012; 6: e1703.
Voronov E, Dotan S, Gayvoronsky L, White RM, Cohen I, Krelin Y, et al. IL-1-induced inflammation promotes development of leishmaniasis in susceptible BALB/c mice. Int Immunol. 2010; 22: 245-57.
