Öz
Amaç
Bu çalışmada, 2019-2022 yılları arasında Kafkas Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Tıbbi Parazitoloji Laboratuvarı’na çeşitli gastrointestinal şikayetlerle başvuran hastalardan alınan dışkı örneklerinde protozoon parazit prevalansının retrospektif olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Yöntemler
Protozoon parazitlerin tespiti için dışkı örnekleri öncelikle Nativ-Lugol yöntemiyle incelenmiş, ardından formol etil asetat çöktürme yöntemi, Giemsa ve karbol fuksin boyama yöntemleri uygulanmıştır. Entamoeba histolytica, Cryptosporidium spp. ve Giardia intestinalis’in tanısında spesifik immünokromatografik kart testleri kullanılmıştır.
Bulgular
Ocak 2019 ile Aralık 2022 tarihleri arasındaki dört yıllık dönemde incelenen 2267 dışkı örneğinin %7,63’ünde bir veya birden fazla protozoon parazit tespit edilmiştir. Bu parazitler arasında %4,06 ile Entamoeba histolytica en yüksek oranda saptandı, diğer parazit türleri ise sırasıyla Blastocystis spp., %1,15 Entamoeba spp. ve Entamoeba coli %0,52 Giardia intestinalis %0,48, Endolimax nana %0,17 ve Entamoeba histolytica/dispar %0,08 oranında tespit edildi.
Sonuç
Bu çalışma, Kars bölgesinde bağırsak protozoan enfeksiyonlarının prevalansının azalmış olmasına rağmen, bu enfeksiyonların hala önemli bir halk sağlığı sorunu olduğunu ortaya koymaktadır. Bu nedenle, hijyen ve sanitasyon koşullarının iyileştirilmesi, halk sağlığı eğitimlerinin artırılması ve erken tanı ve tedavi yöntemlerinin yaygınlaştırılması gerekmektedir. Özellikle çocuklar ve yaşlılar gibi savunmasız gruplara yönelik özel önlemler alınmasına ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: Protozoan parasitler, mikroskobik inceleme, Kars
Kaynakça
Turkeltaub JA, McCarty TR 3rd, Hotez PJ. The intestinal protozoa: emerging impact on global health and development. Curr Opin Gastroenterol. 2015; 31: 38-44.
Al-Mekhlafi AM, Abdul-Ghani R, Al-Eryani SM, Saif-Ali R, Mahdy MAK. School-based prevalence of intestinal parasitic infections and associated risk factors in rural communities of Sana’a, Yemen. Acta Trop. 2016; 163: 135-41.
Berhe B, Gessessew B, Bayisa S, Alemu M. Foodborne intestinal protozoan infection and associated factors among patients with watery diarrhea in Northern Ethiopia; a cross-sectional study. J Health Popul Nutr. 2018; 37: 5.
Torgerson PR, Devleesschauwer B, Praet N, Speybroeck N, Willingham AL, Kasuga F, et al. World Health Organization estimates of the global and regional disease burden of 11 foodborne parasitic diseases, 2010: a data synthesis. PLoS Med. 2015; 12: e1001920.
Abdoli A, Olfatifar M, Eslahi AV, Moghadamiza Z, Samimi R, Habibi MA, Kianimoghadam AS, Badri M, Karanis P. A systematic review and meta-analysis of protozoan parasite infections among patients with mental health disorders: an overlooked phenomenon. Gut Pathog. 2024; 16:7.
Platts-Mills JA, Babji S, Bodhidatta L, Gratz J, Haque R, Havt A, et al. Pathogen-specific burdens of community diarrhoea in developing countries (MAL-ED): a multisite birth cohort study. Lancet Glob Health. 2015; 3: 564-75.
Dagnew M, Tiruneh M, Moges F, Tekeste Z. Survey of nasal carriage of Staphylococcus aureus and intestinal parasites among food handlers working at Gondar University, Northwest Ethiopia. BMC Public Health. 2012; 12: 837.
Uribe-Querol E, Rosales C. Immune Response to the Enteric ParasiteEntamoeba histolytica. Physiology. 2020; 35: 244-60.
Lane S, Lloyd D. Current trends in research into the waterborne parasite Giardia. Crit Rev Microbiol. 2002; 28: 123-47.
McCormick BJ. Frequent symptomatic or asymptomatic infections may have long-term consequences on growth and cognitive development. In: Heitdt PJ, Lang D, Riddle MS, Walker RI, Rusch V (editors). Old Herborn University Seminar Monographs, 2014; 23: 39.
Kotloff KL, Nataro JP, Blackwelder WC, Nasrin D, Farag TH, Panchalingam S, et al. Burden and aetiology of diarrhoeal disease in infants and young children in developing countries (the Global Enteric Multicenter Study, GEMS): a prospective, case-control study. Lancet. 2013; 382: 209-22.
Mekonnen Z, Levecke B, Boulet G, Bogers JP, Vercruysse J. Comparison of the Kato-Katz technique, McMaster egg counting method and Mini-FLOTAC for detection of soil-transmitted helminths and Schistosoma mansoni in northern Ethiopia. Acta Trop. 2013; 127: 80-4.
Arslan MÖ, Sarı B, Kulu B, Mor N. The Prevalence of Intestinal Parasites in Children Brought to the Kars Maternal and Children’s Hospital with Complaints of Gastrointestinal Symptoms. Turkiye Parazitol Derg. 2008; 32: 253-6.
Baştemir S, Öncel K, Yereli K, Kilimcioğlu AA, Balcıoğlu C, Girginkardeşler N. Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi Tıbbi Parazitoloji Laboratuvarında 2011-2015 Yılları Arasında Saptanan Bağırsak Parazitlerinin Dağılımı. Türk Mikrobiyol Cem Derg. 2016; 46: 76-81.
Ataş AD. The Distribution of Pathogenic Intestinal Parasites in Sivas Cumhuriyet University Faculty of Medicine Research and Application Hospital between 2006-2018. Turkiye Parazitol Derg. 2020; 44: 25-30.
Akpolat N, Çakır F, Çiçek M, Bilden A. Retrospective Analysis of the Distribution of Intestinal Parasites in Patients Admitted to Dicle University Faculty of Medicine Between the Years 2011-2020. Turkiye Parazitol Derg. 2022; 46: 119-23.
Ulusan Ö, Zorbozan O, Yetişmiş K, Töz S, Ünver A, Turgay N. The Distribution of the İntestinal Parasites Detected in Ege University Medical Faculty Parasitology Direct Diagnosis Laboratory 10-Years Evaluation. Türk Mikrobiyol Cem Derg. 2019; 49: 86-91.
Ekşi F, Doğan Y, Özdemir G, Zer Y, Bayram A, Karslıgil T. Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi’nde Bir Yıllık Sürede Gaita Örneklerinde Saptanan Bağırsak Parazitlerinin Dağılımı. Firat Med J. 2013; 18: 235-8.
Polat E, Özdemir S, Sirekbasan S. The Distribution of Intestinal Parasites in Patients Presenting to a University Hospital in Istanbul: A Seven-year Retrospective Analysis. Turkiye Parazitol Derg. 2020; 44: 139-42.
Cengiz ZT, Yılmaz H, Beyhan YE, Çiçek M. A Comprehensive Retrospective Study: Intestinal Parasites in Humans in Van Province. Turkiye Parazitol Derg. 2019; 43: 70-3.
Günbey F, Aşçı Toraman Z. Distribution of Intestinal Parasites in Patients Admitted to University Hospital: Four Year Retrospective Review. Turkiye Parazitol Derg. 2024; 48: 27-31.
İnal N, Ünalan Altıntop T, Ergüven S, Akyön Yılmaz Y. Retrospective Results of Hacettepe University Faculty of Medicine Parasitology Laboratory Between 2014-2019. Turkiye Parazitol Derg. 2019; 11: 184-9.
Güner R, Hasanoğlu I, Aktaş F. COVID-19: Prevention and control measures in community. Turk J Med Sci. 2020; 50: 571-7.
Cui Z, Li J, Chen Y, Zhang L. Molecular epidemiology, evolution, and phylogeny ofEntamoeba spp. Infect Genet Evol. 2019; 75: 104018.
Fotedar R, Stark D, Beebe N, Marriott D, Ellis J, Harkness J. Laboratory Diagnostic Techniques for Entamoeba Species. Clin Microbiol Rev. 2007; 20: 511-32.
Pham Duc P, Nguyen-Viet H, Hattendorf J, Zinsstag J, Dac Cam P, Odermatt P. Risk factors for Entamoeba histolytica infection in an agricultural community in Hanam province, Vietnam. Parasit Vectors. 2011; 4: 102.
Ramírez-Castillo FY, Loera-Muro A, Jacques M, Garneau P, Avelar-González FJ, Harel J, et al. Waterborne Pathogens: Detection Methods and Challenges. Pathog. 2015; 4: 307-34.
El Safadi D, Gaayeb L, Meloni D, Cian A, Poirier P, Wawrzyniak I, et al. Children of Senegal River Basin show the highest prevalence ofBlastocystis sp. ever observed worldwide. BMC Infect Dis. 2014; 14: 164.
Aykur M, Camyar A, Gerceker Türk B, Sin AZ, Dagci H. Evaluation of association with subtypes and alleles of Blastocystis with chronic spontaneous urticaria. Acta Trop. 2022; 231: 106455.
Parkar U, Traub RJ, Vitali S, Elliot A, Levecke B, Robertson I, et al. Molecular characterization of Blastocystis isolates from zoo animals and their animal-keepers. Vet Parasitol. 2010; 169: 8-17.
Tigabu A, Taye S, Aynalem M, Adane K. Prevalence and associated factors of intestinal parasitic infections among patients attending Shahura Health Center, Northwest Ethiopia. BMC Res Notes. 2019; 12: 333.
Hailegebriel T. Prevalence of intestinal parasitic infections and associated risk factors among students at Dona Berber primary school, Bahir Dar, Ethiopia. BMC Infect Dis. 2017; 17: 362.
Arserim SK, Limoncu ME, Gündüz T, Balcıoğlu İC. Investigation of Intestinal Parasites in Living Nursing Home. Turkiye Parazitol Derg. 2019; 43: 74-7.
Ekici A, Günay C, Şahin M, Aydemir S, Yılmaz H. Spread of Intestinal Parasites in Patients Presenting with Gastrointestinal Complaints. Turkiye Parazitol Derg. 2023; 47: 224-8.
