Öz
Amaç
Kutanöz leishmaniasis, kum sineklerinin ısırmasıyla bulaşan paraziter bir deri hastalığıdır. İzi bırakan deri lezyonlarına neden olur. Bu hastalık açısından endemik olan bölgemize çok daha endemik olan bir bölgeden büyük bir göç ve bölgemizden de yurt içine ve yurt dışına nüfus hareketleri olmuştur. Sonrasında bir pandemi yaşanmıştır. Bu iki olağanüstü olay ve bölgemizdeki olası epidemi potansiyeli nedeni ile hastalığın takibinde yarar vardır. Laboratuvarımızın son yıllardaki verilerini analiz ederek bu süreçlerde hastalığı değerlendirmesine katkı sağlamayı amaçladık.
Yöntemler
Ocak 2019-Aralık 2022 tarihleri arasında laboratuvarımıza kutanöz leishmaniasis şüphesiyle gelen hastalardan örnekler alınmış, boyanmış ve mikroskop altında incelenmiştir. Hastalar yaş, cinsiyet, uyruk, ikamet yeri, lezyon bölgesi ve süresi açısından değerlendirilmiştir.
Bulgular
İncelenen 144 olgunun 64’ünde (%44,4) kutanöz leishmaniasis pozitif bulunmuştur. Bu pozitif olguların 40’ı (%62,5) kadın, 24’ü (%37,5) erkek ve 54’ü (%84,3) 0-9 yaş grubuna aitti. Test sonucu pozitif çıkanların 54’ü (%84,3) Türk vatandaşı, 23’ü (%35,9) ise Suriye vatandaşıydı. Hastaların 54’ünde (%84,3) sadece tek lezyon vardı. Başvuru sayısı ve pozitiflik oranları 2019 ve 2020 yıllarında normal seviyelerde seyrederken, 2021 ve 2022 yıllarında her ikisinde de belirgin bir düşüş gözlenmiştir.
Sonuç
Kutanöz leishmaniasis göçlerle taşınmakta, pandemi gibi büyük ölçekli izolasyonlarda azalmakta, doğru tanı ve tedavi ile yayılımı önlenebilmektedir. Hasta sayısı zaman ve mekana göre değişse de kutanöz leishmaniasis toplumların sağlığını tehdit eden ve her zaman takibi gereken bir hastalıktır.
Anahtar Kelimeler: Kutanöz leishmaniasis, göç, pandemi, Türkiye, Suriye
Kaynakça
Despommier DD, Griffin DO, Gwadz RW, Hotez PJ, Knirsch CA. Clinical Appendix for Parasitic Diseases. Parasites Without Borders, Inc. NY [Internet] 7th ed. 2019. (cited 2023 December 19). Available from:www.parasiteswithoutborders.com p. 21-56.
Gunn A, Pitt SJ. Parasitology An Integrated Approach. 1th ed. West Sussex: John Wiley & Sons, 2012. p. 63-70.
Özbel Y, Özensoy Töz S. Leishmaniasis. Özcel MA, Özbel Y, Ak M, editors. Özcel’in Tıbbi Parazit Hastalıkları Kitabı. Türkiye Parazitoloji Derneği Yayını, no: 22; 2007. s. 197-244.
World Health Organization. Leishmaniasis. 2023. (cited 2023 December 19). Available from:https://www.who.int/news-room/fact- sheets/detail/leishmaniasis
Topluoğlu S, Kitapçıoğlu G, Özbel Y. Şark Çıbanı. İzmir: 2019.
Eroglu F, Özgöztaşi O. The increase in neglected cutaneous leishmaniasis in Gaziantep province of Turkey after mass human migration. Acta Trop. 2019; 192: 138-43.
Şimşek D. Suriyeli mültecilerin Avrupa’ya yayılımı: analitik ve karşılaştırmalı bir değerlendirme. Adam Akademi. 2019; 9: 493-518.
Özkeklikçi A, Karakuş M, Özbel Y, Töz S. The new situation of cutaneous leishmaniasis after Syrian civil war in Gaziantep city, Southeastern region of Turkey. Acta Trop. 2017; 166: 358.
Özkeklikçi A. Kutanöz Leishmaniasis tanısı için Dr. Ersin Arslan Eğitim ve Araştırma Hastanesi Mikrobiyoloji Laboratuvarı’na 2016-2018 Yılları Arasında Başvuran Hastaların ve Gaziantep’te Hastalığın Durumunun Değerlendirilmesi. 21. Parazitoloji Kongresi. 28 Eylül-3 Ekim 2019, Çeşme/İzmir. Özet ve Tam Metin Kitabı. 2019. s. 251.
An İ, Harman M, Çavuş İ, Özbilgin A. The diagnostic value of lesional skin smears performed by experienced specialist in cutaneous leishmaniasis and routine microbiology laboratory. Turk J Dermatol. 2019; 13: 1-5.
Cömert AM, Deniz S, Togay A, Güneş F. Mersin ilinde 2010-2015 yılları arasında tanı konulan kutanöz leishmaniasis olgularının epidemiyolojik olarak değerlendirilmesi. Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi. 2020; 139.
Yıldız İ, Malatyalı E. The Retrospective Analysis of Cutaneous Leishmaniasis Cases in Aydin Adnan Menderes University Research and Training Hospital Parasitology Laboratory. KSU Medical Journal. 2022; 17: 199-204.
Korkmaz S, Özgöztaşı O, Kayıran N. The Assesment of Cutaneous Leishmaniasis Patients Admiting to Gaziantep University of Medicine Faculty Leishmaniasis Diagnosis and Treatment Center. Turkiye Parazitol Derg. 2015; 39: 13-6.
Yazısız H, Çekin Y, Aydın TG, Koçlar FG, Gür N. Retrospective Evaluation of Cutaneous Leishmaniasis Results: Data from a Tertiary Hospital in Antalya. Akdeniz Medical Journal. 2020; 6: 506-10.
