Öz
Amaç
Bağırsak enfeksiyonuna neden olan protozoon ve helmintlerin insanlarda yaşamı olumsuz etkilediği bilinmektedir. Tüm dünyada değişen iklim, demografik ve sosyo-ekonomik faktörler, bu parazitlerin görülme oranlarının belirlenmesini ve güncellenmesini zorunlu kılmaktadır. Çalışmamızda Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Parazitoloji Laboratuvarı’nda 2017-2021 yılları arasında saptanan bağırsak parazitleri dağılımının retrospektif irdelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntemler
Parazitolojik incelemeler nativ-lugol ve formol-eter yoğunlaştırma yöntemi kullanılarak yapılmıştır. Ayrıca gerek görülen örneklere boyama (Modifiye-Ziehl Nielsen) yöntemi ve selofan bant yöntemi uygulanmıştır.
Bulgular
Çalışmada değerlendirilen 373 hastanın 33’ünde (%8,8) bir veya birden fazla parazit saptanmış olup tanımlanan parazitler arasında %30,5 (11/36) oranında Giardia intestinalis, %27,7 (10/36) oranında Enterobiusvermicularis, %19,4 (7/36) oranında Blastocystis sp., %11,1 (4/36) oranında Entamoeba coli, %8,3 (3/36) oranında Cryptosporidium spp., ve %2,7 (1/36) oranında Taenia saginata saptanmıştır. İki hastanın Entamoebacoli ve Blastocystis sp. ile ve bir hastanın ise Entamoebacoli ve Giardia intestinalis ile koenfekte olduğu tespit edilmiştir.
Sonuç
Önemli bir halk sağlığı sorunu olan bağırsak parazitlerinin çalışmamızda görülme sıklığının belirlenmesi korunmaya yönelik yapılacak çalışmalara yol gösterici olabileceği düşünülmektedir. Çalışmadan elde edilen beş yıllık laboratuvar verileri her ne kadar bölgemizi yansıtmasa da bağırsak parazitlerinin önemini koruduğu düşünülebilir.
Anahtar Kelimeler: Bağırsak parazitleri, Çukurova, Adana
Kaynakça
Alum A, Rubino J R, Ijaz MK. The global war against intestinal parasites-should we use a holistic approach?. Int J Infect Dis. 2010; 14: 732-8.
World Health Organization. Prevention and control of intestinal parasitic infections. Report of a WHO Expert Committee. World Health Organ Tech Rep Ser. 1987; 749: 1-86.
Harhay OM, Horton J, Olliaro PL. Epidemiology and control of human gastrointestinal parasites in children, Exprt Rev Anti Infect Ther. 2010; 8: 219-34.
Haque R. Human Intestinal Parasites. J Health Popul Nutr. 2007; 25: 387-91.
World Health Organization. Weekly epidemiological record Soil-transmitted helminthiasis. 2010; 85: 141-8.
Kilimcioğlu AA, Ok ÜZ. Makroskobik İnceleme ve Taze Dışkı İncelemeleri, Yoğunlaştırma Yöntemleri. Parazitolojide Laboratuvar, Korkmaz M, Ok ÜZ (editörler), Türkiye Parazitoloji Derneği, İzmir; 2011: 17-28.
Turgay N. Özel Boyama Yöntemleri. Parazitolojide Laboratuvar, Korkmaz M, Ok ÜZ (editörler), Türkiye Parazitoloji Derneği, İzmir; 2011: 37-40.
Silva NR, Brooker S, Hotez SP, Montresor A, Engels D, Savioli L. Soil-transmitted helminth infections: updating the global Picture. Trends Parasitol. 2003; 19: 547-51.
Özyurt M, Kurt Ö, Yaman O, Ardıç N, Haznedaroğlu T. Bir Eğitim Hastanesi Koproloji Laboratuvarında Geçen Dört Yıllık Dönemde Saptanan Bağırsak Parazitlerinin Değerlendirilmesi Türkiye Parazitol Derg. 2007; 31: 306-8.
Polat E, Özdemir S, Sirekbasan S. İstanbul’da Bir Üniversite Hastanesine Başvuran Hastalarda Bağırsak Parazitlerinin Dağılımı: Yedi Yıllık Retrospektif Analiz. Türkiye Parazitol Derg. 2020; 44: 139-42.
Uzun A, Tekay F, Karaşahin Ö, Yeşilmen S, Topçu M, Gül K. Diyarbakır İl Merkezinde Farklı Bölgelerdeki Beş İlköğretim Okulunda Bağırsak Parazitlerinin Araştırılması Türkiye Parazitol Derg. 2004; 28: 133-5.
Akpolat N, Çakır F, Çiçek M, Bilden A. 2011-2020 Yılları Arasında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi’ne Başvuran Hastalarda Bağırsak Parazitlerinin Dağılımının Retrospektif Olarak Değerlendirilmesi. Turkiye Parazitol Derg. 2022; 46: 119-23.
Okyay P, Ertuğ S, Gültekin B, Önen Ö, Beşer E. Intestinal parasites prevalence and related factors in school children, a western city sample-Turkey. BMC Public Health. 2004; 4: 1-6.
Gülmez D, Sarıbaş Z, Akyön Y, Ergüven S. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Parazitoloji Laboratuvarı 2003-2012 Yılları Sonuçları: 10 Yıllık Değerlendirme. Turkiye Parazitol Derg. 2013; 37: 97-101.
İnal N, Altıntop TÜ, Ergüven S, Yılmaz YA. Retrospective Results of Hacettepe University Faculty of Medicine Parasitology Laboratory Between 2014-2019.Turkiye Parazitol Derg. 2022; 46: 114-8.
Alver O, Özakın C, Töre O. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde 2009-2010 Yıllarında Saptanan Bağırsak Parazitlerinin Dağılımı. Turkiye Parazitol Derg. 2012; 36: 17-22.
Tanrıverdi S, Özcan K. Adana Merkez Yüreğir İlçesindeki Bir Lisede Bağırsak Parazitleri Araştırması. Turkiye Parazitol Derg. 1998; 22: 278-81.
Aktaş H, Kocaçiftçi İ, Özdemir A, Şeker Y, Koltaş İS. Adana İl Merkezindeki Barbaros İlköğretim Okulu Öğrencilerinde Bağırsak Parazitlerinin Araştırılması. Türkiye Parazitol Derg. 2003; 27: 36-9.
Koltaş İS, Demirkazık M, Kocaçiftçi İ, Özerdem DN, Eroğlu F, Elgün G. 2003-2007 yılları arasında Çukurova Üniversitesi Tıp Fak. Parazitoloji AD. Laboratuvarına başvuranlarda Bağırsak parazitleri dağılımı XV. Ulusal Parazitoloji Kongresi Özet Kitabı, 18-23 Kasım 2007 Kayseri ve Ürgüp; 268.
Baştemir S, Öncel K, Yereli K, Kilimcioğlu AA, Balcıoğlu C, Girginkardeşler N. Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi Tıbbi Parazitoloji Laboratuvarında 2011-2015 Yılları Arasında Saptanan Bağırsak Parazitlerinin Dağılımı. Turk Mikrobiyol Cem Derg. 2007; 31: 306-38.
Doğan N, Demirüstü C, Aybey A. Eskişehir Osmangazi Üniversitesinin Beş Yıllık Bağırsak Paraziti Prevalansının Türlere ve Cinsiyetlere Göre Dağılımı. Türkiye Parazitol Derg. 2008; 32: 120-5.
Usluca S, Yalçın G, Över L, Tuncay S, Şahin S, İnceboz, ve ark. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi’nde 2003-2004 Yılları Arasında Saptanan Bağırsak Parazitlerinin Dağılımı. Turkiye Parazitol Derg. 2006; 30: 308-12.
Gürbüz CE, Gülmez A, Özkoç S, İnceboz T, Miman Ö, Aksoy Ü, ve ark. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi’nde 2011-2018 Yılları Arasında Saptanan Bağırsak Parazitlerinin Dağılımı. Turkiye Parazitol Derg. 2020; 44: 83-7.
