Öz
Sonuç:
Sonuç olarak SOD, GPx, CAT ve MDA düzeyindeki artış ile fascioliasis arasında istatistik olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Çalışmamızda MDA’nın yüksek oranda saptanmış olması fascioliasisli hastalarda oksidatif stres oluştuğunu ve SOD, GPx ve CAT aktivitelerinde artış olduğunu ortaya koymuştur.
Bulgular:
Bu çalışmada F. hepatica ile enfekte hasta grubundaki 140 kişinin %43,6’sında CAT (p=0,001), %35’inde GPx (p=0,001), %12,9’unda SOD (p=0,002) ve %90,7 MDA pozitifliği saptandı. Bu dört parametrenin pozitifliği açısından hasta ve kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p=0,001).
Yöntemler:
Hasta grubu, F. hepatica pozitif olan 140 hastadan; kontrol grubu ise bu parazit yönünden negatif bulunan ve başka herhangi bir hastalığı bulunmayan 140 sağlıklı kişiden oluşturuldu. Hasta grubuna fascioliasis dışında herhangi bir kronik hastalığı olmayan ve hem hasta hem de kontrol grubuna sigara, alkol kullanımı olmayan kişiler dahil edildi. Hastalarda fascioliasis pozitifliğini belirlemek için alınan kan örnekleri ELISA yöntemi ile çalışıldı. Serum SOD, CAT, GPx ve MDA düzeyleri ELISA yöntemi ile değerlendirildi.
Amaç:
Bu çalışmanın amacı, Fasciola hepatica ile enfekte hastalarda süperoksit dismutaz (SOD), glutatyon peroksidaz (GPx), katalaz (CAT) ve malondialdehit (MDA) düzeylerini belirlemek ve fascioliasisli hastalarda bu parametrelerde farklılık meydana gelip gelmediğini ortaya koymaktır.
Anahtar Kelimeler: Süperoksit dismutaz, glutatyon peroksidaz, katalaz, malondialdehit, fascioliasis
Kaynakça
Mas-Coma MS, Esteban JG, Bargues MD. Epidemiology of human fascioliasis: a review and proposed new classification. Bull World Health Organ 1999; 77: 340-6.
Caravedo MA, Cabada MM. Human fascioliasis: current epidemiological status and strategies for diagnosis, t reatment, and control. Res Rep Trop Med 2020; 11: 149-58.
Callahan HL, Hazen-Martin D, Crouch RK, James ER. Immunolocalization of superoxide dismutase in Dirofilaria immitis adult worms. Infect Immun 1993; 61: 1157-63.
Eken A. Rat Kan ve doku örneklerinde oksidatif stres parametreleri. Journal of Clinical and Analytical Medicine 2012; (Suppl): 69-73.
Kolodziejczyk L, Siemieniuk E, Skrzydlewska E. Antioxidant potential of rat liver in experimental infection with Fasciola hepatica. Parasitol Res 2005; 96: 367-72.
Bottari NB, Mendes RE, Lucca NJ, Schwertz CI, Henker LC, Olsson DC, et al. Oxidative stress associated with pathological lesions in the liver of rats experimentally infected by Fasciola hepatica. Exp Parasitol 2015; 159: 24-8.
Karsen H, Sunnetcioglu M, Ceylan RM, Bayraktar M, Taskin A, Aksoy N, et al. Evaluation of oxidative status in patients with Fasciola hepatica infection. Afr Health Sci 2011; (Suppl 1): S14-8.
Kamel HH, Sarhan RM, Saad GA. Biochemical assessment of oxidative status versus liver enzymes in patients with chronic fascioliasis. J Parasit Dis 2015; 39: 628-33.
El Shazly AA, Hegazi MA, Abd Raboo MA, Sarhan OHM, Hafez EN. Impact of human fascioliasis on oxidative stress. Journal of Nuclear Technology in Applied Science 2014; 2: 295-303.
Benzer F, Ozan ST. Lipid peroxidation, antioxidant enzymes and levels of nitric oxide in sheep ınfected with Fasciola hepatica. Turk J Vet Anim Sci 2003; 27: 657-61.
Saleh MA. Circulating oxidative stress status in desert sheep naturally infected with Fasciola hepatica. Vet Parasitol 2008; 154: 262-9.
Kuzucu S. Determination of antioxidant level in naturally infective cattle with Fasciola hepatica. Sivas (MO): Sivas Cumhuriyet Univ; 2020.
