Öz
Amaç:
Leishmania major'un (L. major) neden olduğu kutanöz leishmaniasis, İran’da endemik bir hastalıktır. Glucantime dahil olmak üzere mevcut referans ilacın yüksek bir toksisitesi ve yan etkisi vardır. Bu nedenle, biyomedikal bitkilere ilgi artmıştır. Çalışmanın amacı, sitotoksisitenin yanı sıra promastigot ve amastigot formları üzerindeki anti-Leishmania aktivitesinin değerlendirilmesidir.
Yöntemler:
Bu çalışma, 2019 yılında İran’ın Birjand Tıp Bilimleri Üniversitesi’nde yapılmıştır. Bu çalışmada Prosopis farcta’nın (P. farcta) saplarının, yapraklarının (LE) ve meyvelerinin (FE) hidroalkolik özleri elde edilmiştir. Anti-leishmanial aktivite, leptomonad promastigotlara ve L. major'un hücre içi amastigotlarına karşı değerlendirilmiştir. Bu ekstraktların sitotoksisitesi fare makrofajlarında belirlenmiştir.
Bulgular:
P. farcta’nın FE ve LE değerleri, sırasıyla 0,9 mg/mL ve 1,1 mg/mL IC50 ile L. major promastigotlara karşı anlamlı bir leishmanisidal etki göstermiştir. Meyve ekstraktı en yüksek anti-leishmanial aktiviteye sahip olup, bir anti-leishmanial ürün olarak en yüksek seçicilik endeksini (SI=14,6) sunmuştur. FE kullanılarak, enfekte makrofajlarda tedavi etkinliği de ölçülmüş ve parazit yükünde %97,3 oranında bir azalma elde edilmiştir.
Sonuç:
Bu çalışmanın sonuçları, P. farcta’nın hem promastigotlar hem de hücre içi amastigotlar üzerindeki leishmanisidal aktivitesini göstermiştir. L. major'a karşı kesin etkisini değerlendirmek için hayvan modeli ve P. farcta ekstresinin aktif bileşeni üzerinde kapsamlı çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Makrofajlar, Prosopis, Leishmania, ekstraksiyon, in vitro teknikler
Kaynakça
Alvar J, Vélez ID, Bern C, Herrero M, Desjeux P, Cano J, et al. Leishmaniasis worldwide and global estimates of its incidence. PLoS One 2012; 7: 35671.
Mirzavand S, Hatam G, Moein M, Zarshenas M, Rahmati A, Herfeh FZ, et al. In vitro and in vivo Assessment of Anti-Leishmanial Efficacy of Leaf, Fruit, and Fractions of Juniperus excelsa Against Axenic Amastigotes of Leishmania major and Topical Formulation in BALB/c Mice. Arabia 2019; 14: 15.
Tavakoli OR, Sharifi I, Afkar A, Tavakoli Kareshk A, Asadi A, et al. Unresponsiveness to meglumine antimoniate in anthroponotic cutaneous leishmaniasis field isolates: analysis of resistance biomarkers by gene expression profiling. Trop MedInt Health 2018; 23: 622–33.
Asadollahi K, Abassi N, Afshar N, Alipour M, Asadollahi P. Investigation of the effects of Prosopis farcta plant extract on rat’s aorta. J Med Plants Res 2010; 4: 142-7.
Jacobson RL, Schlein Y. Lectins and toxins in the plant diet of Phlebotomus papatasi (Diptera: Psychodidae) can kill Leishmania major promastigotes in the sandfly and in culture. Ann Trop Med Parasitol 1999; 93: 351-6.
Rahiminejad A, Tappeh KH, Seyyedi S, Mikaili P. The In Vitro Effect of Hydroalcoholic Extract of Artemisia absinthium on the Growth of Leishmania major (MRHO/IR/75/ER) in Peritoneal Macrophages from BALB/c Mice. Jundishapur Journal of Microbiology 2018; 11.
Dutra RP, Bezerra JL, da Silva MCP, Batista MCA, Patrício FJB, Nascimento FRF, et al. Antileishmanial activity and chemical composition from Brazilian geopropolis produced by stingless bee Melipona fasciculata. Revista Brasileira de Farmacognosia 2019; 29: 287-93.
Valadares DG, Duarte MC, Ramírez L, Chávez-Fumagalli MA, Lage PS, Martins VT, et al. Therapeutic efficacy induced by the oral administration of Agaricus blazei Murill against Leishmania amazonensis. Parasitol Res 2012; 111: 1807-16.
Weniger B, Robledo S, Arango GJ, Deharo E, Aragón R, Muñoz V, et al. Antiprotozoal activities of Colombian plants. J Ethnopharmacol 2001; 78: 193-200.
Ribeiro TG, Chávez-Fumagalli MA, Valadares DG, Franca JR, Lage PS, Duarte MC, et al. Antileishmanial activity and cytotoxicity of Brazilian plants. Exp Parasitol 2014; 143: 60-8.
Motalleb G, Malekraeesi H, Mirahmadi H, Tavakoli Kareshk A, Solgi R. Molecular identification of cutaneous leishmaniasis species using kinetoplast DNA (kDNA) gene in southeast of Iran. Gene Reports 2021; 22: 101005.
Zahir AA, Rahuman AA, Pakrashi S, Ghosh D, Bagavan A, Kamaraj C, et al. Evaluation of antileishmanial activity of South Indian medicinal plants against Leishmania donovani. Exp Parasitol 2012; 132: 180-4.
Lage PS, de Andrade PHR, Lopes AdS, Chávez Fumagalli MA, Valadares DG, Duarte MC, et al. Strychnos pseudoquina and its purified compounds present an effective in vitro antileishmanial activity. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine. 2013; 2013.
Delfan B, Kheirandish F, Chegeni R, Jabari M, Ebrahimzadeh F, Rashidipour M. The cytotoxic and antileishmanial effects of satureja khuzestanica essential oil. Herbal Medicines Journal 2016; 1: 7-11.
Moein M, Hatam G, Taghavi-Moghadam R, Zarshenas MM. Antileishmanial Activities of Greek Juniper (Juniperus excelsa M.Bieb.) Against Leishmania major Promastigotes. J Evid Based Complementary Altern Med 2017; 22: 31-6.
Bringmann G, Thomale K, Bischof S, Schneider C, Schultheis M, Schwarz T, Moll H, Schurigt U. A novel Leishmania major amastigote assay in 96-well format for rapid drug screening and its use for discovery and evaluation of a new class of leishmanicidal quinolinium salts. Antimicrob Agents Chemother 2013; 57: 3003-11.
Soosaraei M, Fakhar M, Hosseini Teshnizi S, Ziaei Hezarjaribi H, Banimostafavi ES. Medicinal plants with promising antileishmanial activity in Iran: a systematic review and meta-analysis. Ann Med Surg (Lond) 2017; 21: 63-80.
