Öz
Amaç:
Zootonik bir hastalık olan kutanöz leishmaniasis, İran’daki en önemli endemik hastalıklardan biridir. Bu hastalık, ülkenin birçok ilinde önemli bir sağlık sorunudur. Bu nedenle, İran’ın pek çok bölgesinde bu hastalığa neden olan yeni kaynakların yaygınlığını ve hastalığın tanımlanması gibi konuları incelemek gerekmektedir. Bu çalışmada İran’ın Yezd kentindeki kutanöz leishmaniasis epidemiyolojisi araştırılmıştır.
Yöntemler:
Bu kesitsel tanımlayıcı-analitik çalışma, 2017 yılında Nicopoor Center, Yezd’de leishmaniasis hastaları üzerinde gerçekleştirilmiştir. Etik ve araştırma standartlarına göre; yaş, cinsiyet, meslek, lezyon sayısı, lezyon yeri ve hastalığın ortaya çıktığı ay gibi bilgiler hasta grubundan toplandı ve toplanan veriler SPSS sürüm 21 programının standart istatistiksel paketi kullanılarak analiz edildi.
Bulgular:
En yüksek leishmaniasis insidansı, 50 yaşın üzerindeki yetişkinlerde (%28,9) ve 10 yaşın altındaki çocuklarda (%23,1) görülmekte idi. Şoför, çiftçi ve çocuk da dahil olmak üzere diğer meslek gruplarında %41,3 oranında bir artış gözlendi. İkinci en yüksek görülme sıklığı %25,6 ile ev hanımı hasta grubu ile ilişkiliydi ve üçüncü sırada ise %19 oranı ile öğrenciler bulunmaktaydı. En yaygın zührevi bölgeleri; birinci sırada eller (%38,8), ikinci sırada ayaklar (%28,1) ve üçüncü sırada yüz (%15,7) oluşturmakda idi. En yüksek leishmaniasis sıklığı sonbahar mevsiminde görülmekteydi.
Sonuç:
Çalışmanın sonuçları ve leishmaniasis’in olumsuz etkileri değerlendirilerek, hastalığı kontrol etmek için yeni stratejilerin tasarlanması ve hastalık insidansını azaltmak için uygun eylemlerin uygulanması gerekli görülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Kutanöz leishmaniasis, epidemiyoloji, Yezd
Kaynakça
Akhlagh A, Salehzadeh A, Zahirnia AH, Davari B. 10-Year Trends in Epidemiology, Diagnosis, and Treatment of Cutaneous Leishmaniasis in Hamadan Province, West of Iran (2007-2016). Front Public Health 2019; 7: 27.
Al-Jawabreh A, Dumaidi K, Ereqat S, Al-Jawabreh H, Nasereddin A, Azmi K, et al. Molecular epidemiology of human cutaneous leishmaniasis in Jericho and its vicinity in Palestine from 1994 to 2015. Infect Genet Evol 2017; 50: 95-101.
McIlwee BE, Weis SE, Hosler GA. Incidence of Endemic Human Cutaneous Leishmaniasis in the United States. JAMA Dermatol 2018; 154: 1032-9.
Soltani S, Foroutan M, Hezarian M, Afshari H, Kahvaz MS. Cutaneous leishmaniasis: an epidemiological study in southwest of Iran. J Parasit Dis 2019; 43: 190-7.
Jariyapan N, Daroontum T, Jaiwong K, Chanmol W, Intakhan N, Sor-Suwan S, et al. Leishmania (Mundinia) orientalis n. sp. (Trypanosomatidae), a parasite from Thailand responsible for localised cutaneous leishmaniasis. Parasit Vectors 2018; 11: 351.
Söbirk SK, Inghammar M, Collin M, Davidsson L. Imported leishmaniasis in Sweden 1993-2016. Epidemiol Infect 2018; 146: 1267-74.
Asmaa Q, Al-Shamerii S, Al-Tag M, Al-Shamerii A, Li Y, Osman BH. Parasitological and biochemical studies on cutaneous leishmaniasis in Shara’b District, Taiz, Yemen. Ann Clin Microbiol Antimicrob 2017; 16: 47.
Pavli A, Maltezou HC. Leishmaniasis, an emerging infection in travelers. Int J Infect Dis 2010; 14: 1032-9.
Al-Bajalan MMM, Al-Jaf SMA, Niranji SS, Abdulkareem DR, Al-Kayali KK, Kato H. An outbreak of Leishmania major from an endemic to a non-endemic region posed a public health threat in Iraq from 2014-2017: Epidemiological, molecular and phylogenetic studies. PLoS Negl Trop Dis 2018; 12: 0006255.
Moein D, Masoud D, Saeed M, Abbas D. Epidemiological Aspects of Cutaneous Leishmaniasis during 2009-2016 in Kashan City, Central Iran. Korean J Parasitol 2018; 56: 21-4.
Sofizadeh A, Rassi Y, Vatandoost H, Hanafi-Bojd AA, Mollalo A, Rafizadeh S, et al. Predicting the Distribution of Phlebotomus papatasi (Diptera: Psychodidae), the Primary Vector of Zoonotic Cutaneous Leishmaniasis, in Golestan Province of Iran Using Ecological Niche Modeling: Comparison of MaxEnt and GARP Models. J Med Entomol 2017; 54: 312-20.
Piroozi B, Moradi G, Alinia C, Mohamadi P, Gouya MM, Nabavi M, et al. Incidence, burden, and trend of cutaneous leishmaniasis over four decades in Iran. Iranian Journal of Public Health 2019; 48: 28-35.
Mubayi A, Paredes M, Ospina J. A comparative assessment of epidemiologically different cutaneous leishmaniasis outbreaks in Madrid, Spain and Tolima, Colombia: an estimation of the reproduction number via a mathematical model. Tropical medicine and infectious disease 2018; 3: 43.
Alvar J, Yactayo S, Bern C. Leishmaniasis and poverty. Trends Parasitol 2006; 22: 552-7.
Akhoundi M, Kuhls K, Cannet A, Votýpka J, Marty P, Delaunay P, et al. A Historical Overview of the Classification, Evolution, and Dispersion of Leishmania Parasites and Sandflies. PLoS Negl Trop Dis 2016; 10: 0004349.
Ramírez JD, Hernández C, León CM, Ayala MS, Flórez C, González C. Taxonomy, diversity, temporal and geographical distribution of Cutaneous Leishmaniasis in Colombia: A retrospective study. Sci Rep 2016; 6: 28266.
Al-Salem WS, Pigott DM, Subramaniam K, Haines LR, Kelly-Hope L, Molyneux DH, et al. Cutaneous Leishmaniasis and Conflict in Syria. Emerg Infect Dis 2016; 22: 931-3.
Reithinger R, Dujardin JC, Louzir H, Pirmez C, Alexander B, Brooker S. Cutaneous leishmaniasis. Lancet Infect Dis 2007; 7: 581-96.
Yohannes M, Abebe Z, Boelee E. Prevalence and environmental determinants of cutaneous leishmaniasis in rural communities in Tigray, northern Ethiopia. PLoS Negl Trop Dis 2019; 13: 0007722.
Baghad B, Riyad M, Razanapinaritra R, Maksouri H, Ben Errais H, Chiheb S. La leishmaniose cutanée de l’enfant au Maroc: particularités cliniques et épidémiologiques [Pediatric cutaneous leishmaniasis in Morocco: Clinical and epidemiological features]. Ann Dermatol Venereol 2020; 147: 106-12.
Loiseau R, Nabet C, Simon S, Ginouves M, Brousse P, Blanchet D, et al. American cutaneous leishmaniasis in French Guiana: an epidemiological update and study of environmental risk factors. Int J Dermatol 2019; 58: 1323-8.
Abou-Elaaz FZ, Outourakht A, Bouhout S, Himmi O, Guernaoui S. Thirty years of cutaneous leishmaniasis in Tadla-Azilal focus, Morocco. Parasite Epidemiol Control 2019; 4: 00091.
Moein D, Masoud D, Mahmood N, Abbas D. Epidemiological Trend of Cutaneous Leishmaniasis in an Endemic Focus Disease During 2009-2016, Central Iran. Turkiye Parazitol Derg 2019; 43: 55-9.
